Periyodik Kontrol Yönetmeliği: Hangi Ekipman Kaç Yılda Bir Kontrol Edilir?
Bu yazıda
- Periyodik Kontrol Yönetmeliği Hangisi?
- Hangi Ekipman Kaç Yılda Bir Kontrol Edilir?
- Yıllık Kontrol Dışında Ne Zaman Kontrol Gerekir?
- Periyodik Kontrolü Kimler Yapabilir?
- 23 Aralık 2025 Değişikliğiyle Neler Değişti?
- Periyodik Kontrol Raporunda Neler Olmalı?
- Periyodik Kontrol Yaptırılmazsa Ne Olur?
- Sık Sorulan Sorular
- Zone Muayene ile Periyodik Kontrol
“Periyodik kontrol yönetmeliği” adıyla ayrı bir yönetmelik yoktur. İşyerlerindeki iş ekipmanlarının periyodik kontrolünü İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği düzenler; kısaca İş Ekipmanları Yönetmeliği denir. Hangi ekipmanın en geç ne zaman kontrol edileceği yönetmeliğin Ek-III bölümündeki tablolardadır: standartta daha kısa bir süre yoksa çoğu ekipman yılda en az bir kez, yapı iskeleleri 6 ayda bir kontrol edilir.
Ek-III en son 23 Aralık 2025’te baştan yeniden yayımlandı. Bu yazıda güncel süre tablosunu, kimlerin kontrol yapabileceğini, raporda bulunması gerekenleri ve 2025 değişikliğiyle gelen farkları resmî metne dayanarak tek yerde topladık.
Periyodik Kontrol Yönetmeliği Hangisi?
Periyodik kontrol zorunluluğunun dayanağı iki metindir:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İş ekipmanlarıyla ilgili kuralların yönetmelikle belirleneceğini söyler (madde 30).
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği: 25.04.2013 tarihli, 28628 sayılı Resmî Gazete. Son değişiklik 23.12.2025 tarihli, 33116 sayılı Resmî Gazete.
Periyodik kontrol kuralları yönetmeliğin 7. maddesinde, süreler ve kontrol kriterleri Ek-III’te yer alır. Asansörler bu yönetmeliğe göre değil, ayrı bir düzenleme olan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğine göre kontrol edilir.
Hangi Ekipman Kaç Yılda Bir Kontrol Edilir?
Ek-III’te altı tablo vardır. Tablolardaki süreler azami sürelerdir: ilgili standart daha kısa bir süre öngörüyorsa o süre uygulanır, risk değerlendirmesi de kontrol sıklığını artırabilir. Aşağıdaki tabloda “1 yıl”, yönetmelikteki “standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl” anlamındadır.
| Grup | Ekipman | Azami süre |
|---|---|---|
| Basınçlı kaplar (Tablo-1) | Buhar, kızgın su, ısıtma ve kızgın yağ kazanları; kompresör tankı dahil basınçlı hava ve gaz tankları; kapalı genleşme tankları; boyler ve akümülasyon tankları; boyama ve buharlı pişirme kazanları; otoklavlar | 1 yıl |
| Basınçlı kaplar (Tablo-1) | Tehlikeli sıvı depolama tankları (TS EN ve TS standartları kapsamındakiler) | 1 yıl |
| Basınçlı kaplar (Tablo-1) | API standartlarına giren dik, silindirik, yer üstü, çelik kaynaklı tehlikeli sıvı depolama tankları | 10 yıl |
| Basınçlı kaplar (Tablo-1) | LPG ve benzeri sıvılaştırılmış gaz tankları (yer altı ve yer üstü) | İşverenin yazılı planındaki süre (yalnız muayene; 10 yılın sonunda yeniden değerlendirme) |
| Basınçlı kaplar (Tablo-1) | Kriyojenik tanklar | TS EN ISO 21009-2 ve TS EN 14197-3’teki süreler |
| Kaldırma ve iletme (Tablo-2) | Krenler (köprülü, portal, mobil, kule ve benzeri), vinçler ve kaldırma teçhizatları | 1 yıl |
| Kaldırma ve iletme (Tablo-2) | Forklift, transpalet ve diğer endüstriyel araçlar | 1 yıl |
| Kaldırma ve iletme (Tablo-2) | Araç kaldırma liftleri, kaldırma tablaları, yükseltilebilen seyyar iş platformları, sütunlu çalışma platformları, asılı erişim donanımları | 1 yıl |
| Kaldırma ve iletme (Tablo-2) | İnşaat, servis, yük ve kren asansörleri; hareket engelliler için kaldırma platformları; rüzgâr türbinlerindeki kaldırma donanımları | 1 yıl |
| Kaldırma ve iletme (Tablo-2) | Konveyörler, manipülatörler, yürüyen merdiven ve yollar, kablolu taşıma tesisatları, sapan ve kıskaç gibi kaldırma aksesuarları, seyyar iskeleler | 1 yıl |
| Kaldırma ve iletme (Tablo-2) | Yapı iskeleleri | 6 ay |
| Tesisatlar (Tablo-3) | Elektrik tesisatı ve topraklama, yıldırımdan korunma (paratoner), jeneratör, katodik koruma | 1 yıl |
| Tesisatlar (Tablo-3) | Akümülatör ve transformatör (imalatçının şartlarına göre) | 1 yıl |
| Tesisatlar (Tablo-3) | Yangın söndürme sistemleri (sprinkler, hidrant, yangın dolabı, pompalar, davlumbaz söndürme), portatif yangın söndürücüler, yangın algılama, duman tahliye ve kaçış yolu basınçlandırma | 1 yıl |
| Tesisatlar (Tablo-3) | Havalandırma ve klima tesisatı | 1 yıl |
| Tezgâhlar (Tablo-4) | Presler, abkant presler, torna, freze, işleme merkezleri, taşlama, testereler, delme makineleri, giyotin makaslar, ağaç işleme tezgâhları | 1 yıl |
| Raf ve kapılar (Tablo-5) | Endüstriyel raflar ve endüstriyel kapılar | 1 yıl |
| İş makineleri (Tablo-6) | Dozer, yükleyici, kazıcı yükleyici, hidrolik kazıcı, damperli kamyon, greyder, zemin sıkıştırma, asfaltlama, sondaj makineleri ve beton pompası | 1 yıl |
Ekipmana göre ayrıntılar için forklift periyodik kontrolü, tezgâh ve pres periyodik kontrolü ve iş makineleri periyodik kontrolü yazılarımıza ve sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Tabloda süre yoksa periyodu kim belirler?
Ek-III’ün 1.4 maddesine göre sıra şöyledir: önce ilgili standart, standartta yoksa imalatçının öngördüğü aralık, o da yoksa işyerinin risk değerlendirmesi. Hangi yolla belirlenirse belirlensin kontrol sıklığı tablodaki azami süreyi aşamaz. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı veya önceki kontrol sonuçları gerektiriyorsa risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir.
Yıllık Kontrol Dışında Ne Zaman Kontrol Gerekir?
Yönetmeliğin 7. maddesine göre periyodik kontrol, yıllık takvimden bağımsız olarak şu durumlarda da yapılır:
- Güvenliği kuruluma bağlı ekipmanlarda kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce
- Önemli bakım ve onarımdan sonra
- Ekipman seyyar değilse her yer değişikliğinde
- İskele, sütunlu çalışma platformu ve kule krenlerde ilk kurulumdan sonra; yükseltme veya değişiklik yapıldığında bu değişikliklerden sonra
- Çalışma şeklinde değişiklik, kaza, doğal olay veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra
Kontrol sonuçları kayıt altına alınır ve ekipman kullanıldığı sürece saklanır. İşletme dışında kullanılan seyyar ekipmanın yanında son periyodik kontrol raporu bulunmalıdır.
Basınçlı kaplarda ve kaldırma ekipmanlarında testler
Ek-III bu iki grupta muayeneye ek olarak test de ister:
- Basınçlı kaplar: Her periyodik kontrolde işletme basıncıyla (belirlenmemişse azami basınçla) hidrostatik test yapılır. En geç üç yılda bir ve her önemli bakım-onarımdan sonra test, üretim standardındaki test basıncıyla tekrarlanır; standartta değer yoksa azami basıncın 1,5 katı uygulanır. Basınçlı kap periyodik kontrolü sayfamızda kapsamı bulabilirsiniz.
- Kaldırma ekipmanları: Her kontrolde işletme kapasitesiyle (belirlenmemişse kaldırma kapasitesiyle) yük testi yapılır. En geç üç yılda bir ve önemli bakım-onarımdan sonra kaldırma kapasitesi üzerinden katsayılı test yapılır; genel kural olarak katsayılar statik testte elle işletilen ekipmanda 1,5, diğerlerinde 1,25; dinamik testte 1,1. Ayrıntılar: kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrolü.
Periyodik Kontrolü Kimler Yapabilir?
Kontrolü yalnız Bakanlığın EKİPNET sistemine kayıtlı yetkili kişiler yapabilir. EKİPNET, İSG-KATİP içindeki bir modüldür. Yetkili kişiler ekipman grubuna göre ilgili branştaki mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerlerdir. Örneğin elektrik tesisatı ve topraklamayı elektrik ve elektrik-elektronik mühendisleri, basınçlı kapları makine, kimya ve metalürji gibi branşlardaki mühendisler kontrol eder.
Yönetmelik ayrıca şu kuralları koyar:
- Kontrolden en geç bir gün önce işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden sözleşme yapılır ve karşılıklı onaylanır. Sözleşmesiz düzenlenen rapor geçersizdir.
- Bir ekipmanın bakımını yapan kişi, aynı ekipmanın periyodik kontrolünü yapamaz.
- Ortak sağlık ve güvenlik birimleri (OSGB) periyodik kontrol hizmeti veremez.
- Yetkisiz kişilerin yaptığı kontroller geçersizdir.
- Kule krenler, LPG tank ve tesisatları, yürüyen merdivenler ve asılı erişim donanımlarının kontrolünü yalnız ekipman muayene kuruluşlarında çalışan yetkili kişiler yapabilir. Bu listeye buhar kazanları, kablolu taşıma tesisatları, sütunlu çalışma platformları ve hareket engelliler için kaldırma platformları da eklendi; bu dört kalem 1 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak.
23 Aralık 2025 Değişikliğiyle Neler Değişti?
33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yönetmeliğin bazı maddeleri değişti ve Ek-III baştan yeniden yayımlandı. Önceki metne göre öne çıkan farklar:
- Zorunlu ekipmanlar netleşti: 7. maddedeki “asgari olarak” ifadesi kaldırıldı. Artık Ek-III tablolarında yer alan ekipman ve ekipman grupları periyodik kontrole tabidir.
- Katodik koruma: Azami süre 6 aydan 1 yıla çıktı.
- LPG tankları: Yer altı ve yer üstü için ayrı olan iki satır birleşti. Süre artık işverenin standartlara göre hazırladığı yazılı plana bağlı.
- Yeni ekipman: Rüzgâr türbinlerindeki kaldırma donanımları Tablo-2’ye eklendi; 1 Şubat 2026’dan beri uygulanıyor.
- Rapor bilgileri genişledi: Raporun genel bilgiler bölümüne işyerinin SGK sicil numarası, sözleşme numarası, kontrolün başlangıç ve bitiş tarihi ile saati ve sonraki kontrolün başlangıç tarihi eklendi.
- Yaptırım değişti: İSG-KATİP sözleşmesi olmadan rapor düzenleyen yetkili kişinin yetkisi artık altı ay yerine bir ay askıya alınıyor.
- Meslek listeleri genişledi: Bazı ekipman gruplarında kontrol yapabilecek mühendislik branşları arttı; örneğin basınçlı kaplarda kimya, imalat ve uçak mühendisleri eklendi.
- Muayene kuruluşları: “Akredite muayene kuruluşu” yerine “ekipman muayene kuruluşu” tanımı geldi. Yeni düzenleme yapılana kadar TÜRKAK’tan TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonu olan kuruluşlar bu kapsamda sayılıyor.
Diğer satırların süreleri değişmedi. Yapı iskelelerindeki 6 aylık süre önceki metinde de vardı.
Periyodik Kontrol Raporunda Neler Olmalı?
Ek-III’ün 1.7 maddesine göre raporda dokuz bölüm bulunur:
- Genel bilgiler: İşyerinin unvanı, SGK sicil numarası, adresi, sözleşme numarası, kontrolün başlangıç ve bitiş tarihi ile saati, sonraki kontrolün başlangıç tarihi, rapor tarihi ve kontrol metodu
- Ekipman bilgileri: Marka, model, imal yılı, seri numarası ve teknik özellikler
- Test değerleri
- Ölçüm aletleri: Adı, seri numarası ve kalibrasyon bilgileri
- Muayene kriterleri ve testler: Ölçülen değerlerin standarttaki sınırlarla karşılaştırılması
- Kusur açıklamaları
- Notlar
- Sonuç ve kanaat: Ekipmanın kullanılıp kullanılamayacağı açıkça yazılır
- Yetkili kişi bilgileri: Ad soyad, meslek, EKİPNET kayıt numarası ve imza. İmzasız rapor geçersizdir.
Raporun ne kadar süre geçerli olduğunu periyodik kontrol raporunun geçerlilik süresi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Raporda uygunsuzluk çıkarsa
Uygunsuz rapor alan ekipman, eksikler giderilene kadar kullanılmaz ve üzerine kullanılamayacağını gösteren bir uyarı konur. Eksikler giderildikten sonra ikinci kontrol yapılır ve “kullanılabilir” ifadeli yeni rapor düzenlenir. Bakanlığın rapor formatı ve kriterlerini yayımladığı ekipmanlarda kusurlar hafif ve ağır olarak ayrılır: hafif kusur bir sonraki periyodik kontrolün başlangıç tarihine kadar giderilmelidir, ağır kusurlu ekipman ise kusur giderilmeden çalıştırılamaz.
Periyodik Kontrol Yaptırılmazsa Ne Olur?
6331 sayılı Kanun’un 26. maddesinin (n) bendine göre, iş ekipmanları yönetmeliğindeki yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene uyulmayan her hüküm için, tespit edildiği tarihten itibaren aylık olarak idari para cezası verilir. Ceza, işyerinin çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre artırılarak uygulanır; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Cezanın ötesinde, periyodik kontrolü yapılmamış veya uygunsuz rapor almış bir ekipmanla çalışmak; iş kazası, sigorta ve denetim süreçlerinde işvereni savunmasız bırakır.
Sık Sorulan Sorular
Periyodik kontrol kaç yılda bir yapılır? Ek-III’teki ekipmanların çoğu için, standartta daha kısa bir süre yoksa yılda en az bir kez. Yapı iskeleleri 6 ayda bir kontrol edilir. API standartlarına giren bazı tehlikeli sıvı tankları için azami süre 10 yıl, LPG tankları için işverenin yazılı planındaki süredir.
Periyodik kontrol yönetmeliğine nereden ulaşabilirim? Güncel metin mevzuat.gov.tr adresinde “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” adıyla yayımlanır. Süre tabloları yönetmeliğin Ek-III bölümündedir.
Ek-III’te olmayan bir ekipmanın periyodik kontrolü zorunlu mu? Yönetmeliğe göre periyodik kontrole tabi olanlar Ek-III tablolarındaki ekipman ve ekipman gruplarıdır. Tabloda olmayan bir ekipman için kontrol yaptırılırsa raporda şekil ve sözleşme şartı aranmaz. Grubun kapsadığı ama tabloda adı geçmeyen ekipmanlar ise standart, imalatçı ve risk değerlendirmesi sırasına göre kontrol edilir.
Katodik koruma kontrolü artık kaç ayda bir yapılıyor? 23.12.2025 değişikliğiyle katodik koruma tesisatı için azami süre, standartta süre belirtilmemişse 6 aydan 1 yıla çıktı.
Asansörler bu yönetmeliğe göre mi kontrol edilir? Hayır. Asansör Yönetmeliği kapsamındaki asansörler Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’ne göre kontrol edilir. İnşaat, servis, yük ve kren asansörleri ise İş Ekipmanları Yönetmeliği Tablo-2’de yer alır.
Diğer sorular için Sıkça Sorulan Sorular sayfamıza bakabilirsiniz.
Zone Muayene ile Periyodik Kontrol
Zone Muayene olarak şu iş ekipmanlarının periyodik kontrolünü tesisinizde yapıyoruz: basınçlı kaplar, kaldırma ve iletme ekipmanları, elektrik tesisatı periyodik kontrolü, topraklama ölçümü, yangın tesisatı periyodik kontrolü ve havalandırma tesisatı kontrolü, tezgâhlar, endüstriyel raf ve endüstriyel kapı kontrolleri ile iş makineleri. Kontrolleri EKİPNET kayıtlı yetkili kişiler gerçekleştiriyor; raporları Ek-III’ün istediği bölümlerle düzenliyor, uygunsuzluk çıkan ekipmanlarda düzeltme sonrası ikinci kontrolü yapıyoruz.
Ekipman listenizi paylaşın; hangi ekipmanın ne zaman kontrol edilmesi gerektiğini birlikte planlayalım. Hizmet kapsamı için periyodik kontrol hizmetlerimizin sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı, 5 Kasım 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki yönetmelik metnine ve 23.12.2025 tarihli Resmî Gazete’ye göre hazırlanmıştır.
Ekipmanlarınızın periyodik kontrolü ve ortam ölçümleri için kapsamı birlikte netleştirelim, teklifinizi hazırlayalım.
Teklif Al