SIKÇA SORULAN SORULAR

Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı olarak 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında, işyerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının periyodik kontrolü zorunludur.

Sorumluluk işverene aittir. Yönetmelik gereği iş ekipmanlarının belirlenen aralıklarla kontrol ettirilmesi, kayıtların saklanması ve tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi işverenin yükümlülüğündedir. Periyodik kontrollerin eksik yapılması hâlinde doğacak iş kazalarından işveren sorumlu tutulur.

İş müfettişi denetimlerinde eksik veya süresi geçmiş periyodik kontrol raporu uygunsuzluk sayılır. 6331 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında "risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaları yapmamak" fiili nedeniyle işverene idari para cezası uygulanır. Ceza tutarı çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre değişir, her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Kontroller, ekipmanın türüne göre yetkilendirilmiş mühendis, teknik öğretmen, tekniker veya yüksek teknikerler tarafından yapılır. Örneğin kaldırma ve iletme ekipmanlarının kontrolleri makine mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından gerçekleştirilir. 17 Haziran 2021 tarihinden itibaren yalnızca kalıcı EKİPNET numarasına sahip personel periyodik kontrol yapabilmektedir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın konuya ilişkin açıklamasına göre, Bakanlıkça ilgili ekipmanlar belirlenene kadar yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında periyodik kontrol yapacak kuruluşlardan hizmet yeterliliği belgesi veya akreditasyon şartı aranmamaktadır. Belirleyici olan, kontrolü yapan personelin ilgili mevzuatta tanımlanan yetkinliğe ve EKİPNET kaydına sahip olmasıdır.

EKİPNET, İSGÜM tarafından yürütülen İş Ekipmanları Bilgi Kayıt Sistemi'dir. Periyodik kontrol yapan personel bu sisteme kayıtlıdır ve düzenlenen raporlar sistem üzerinden takip edilebilir. Kontrolü yapan kişinin EKİPNET numarası raporda yer alır.

Süreç genel olarak dört aşamadan oluşur. Önce ekipmanın genel durumu, bilgi etiketi, seri numarası ve marka-model bilgileri kayıt altına alınır; uyarı sistemleri ve acil durum butonları kontrol edilir. Ardından ekipman ilgili standarda göre yük testi, hidrostatik test veya fonksiyon testine tabi tutulur. Tespit edilen bulgular ve uygunsuzluklar değerlendirilir, son olarak rapor düzenlenerek işletmeye teslim edilir.

Sürekli çalışması gereken ekipmanlar genellikle yedekli tutulur. Bu durumda kontroller, hazırlıkların yapılmasına imkân verecek şekilde planlanır ve testler ayrı zaman dilimlerinde gerçekleştirilir. Planlama aşamasında üretim programınızı birlikte değerlendiririz.

Ekipmana ait teknik dosya, önceki muayene raporları ve varsa üretici talimatlarının hazır bulundurulması gerekir. Ayrıca ekipmanı tanıyan bir refakatçi personel bulunması önemlidir; bu kişi hem ön hazırlıkların yapılmasını sağlar hem de muayene sırasında oluşabilecek risklere doğru müdahale edebilir.

Yapılması önerilmez. Bir ekipmanın bakımını veya onarımını yapan firmanın aynı ekipmanın kontrolünü de yapması tarafsızlık ilkesiyle çelişir. Zone Muayene, muayene ettiği ekipmanların tasarımı, imalatı, satışı, montajı, bakımı veya onarımı ile ilgili hiçbir ticari faaliyette bulunmaz.

Süre; ekipman sayısına, türüne ve tesisin büyüklüğüne göre değişir. Tek bir kompresör için birkaç saat yeterliyken, çok sayıda ekipmanın bulunduğu bir tesiste çalışma birkaç güne yayılabilir. Keşif aşamasında net bir süre bilgisi paylaşırız.

Ücret; kontrol edilecek ekipmanların türüne ve sayısına, kapasitelerine, tesisin konumuna ve kontrollerin aynı ziyarette tamamlanıp tamamlanamayacağına göre belirlenir. Ekipman listenizi Teklif Al formundan iletirseniz size özel teklif hazırlarız.

Genel kural, iş ekipmanlarının yılda en az bir kez kontrol edilmesidir. Ancak ilgili standart, üretici talimatı veya yönetmelik daha kısa bir süre öngörüyorsa o süre esas alınır. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlarla belirlenmemiş ekipmanlarda, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterler geçerlidir. Ekipman gruplarına göre ayrıntılar Periyodik Kontrol sayfamızda.

Taşınabilir gaz tüpleri üç yılda bir, tehlikeli sıvıların bulunduğu tank ve depolar on yılda bir kontrol edilir. İnşaat iskeleleri ise kurulumdan sonra ilk kullanımdan önce ve her yer değişikliğinde kontrol edilmelidir. Ekipmanınızın periyodunu netleştirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İlgili standartta daha kısa bir süre belirtilmemişse yılda bir. Buhar ve kızgın su kazanları, kalorifer ve sıcak su kazanları, kızgın yağ kazanları, basınçlı hava ve gaz tankları, kapalı genleşme tankları, boyler ve akümülasyon tankları, otoklavlar ve buharlı pişirme kazanları bu kapsamdadır. LPG tanklarında muayene yazılı planda belirlenen sürede yapılır ve tank 10 yılın sonunda yeniden değerlendirilir. Ayrıntılar: Basınçlı Kap Periyodik Kontrolü.

Standartlarda aksi belirtilmedikçe her periyodik kontrolde, yani en geç yılda bir, kap işletme basıncıyla hidrostatik teste tabi tutulur; işletme basıncı belirlenmemişse etiketindeki azami basınç esas alınır. En geç üç yılda bir ve her önemli bakım veya onarımdan sonra ise üretim standardındaki test basıncıyla, standartta bu değer yoksa azami basıncın 1,5 katıyla test yapılır. Test su ile ya da ürün standardında veya üreticinin kılavuzunda uygun görülen bir sıvıyla yapılır. Hidrostatik testin mümkün olmadığı ekipmanlarda standartta öngörülen tahribatsız muayene yöntemleri uygulanır ve bu durum gerekçesiyle rapora yazılır.

Standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir. Paratoner ve kafes sistemi gibi yıldırımdan korunma tesisatları da yılda bir, TS EN 62305 serisi standartlarına göre kontrol edilir. Bu kontrolleri yetkili elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile elektrik tekniker ve yüksek teknikerleri yapabilir. Ayrıntılar: Elektrik Tesisatı ve Topraklama Ölçümü.

Herkes için geçerli tek bir değer yoktur. Gerekli direnç, tesisin şebeke tipine (TT, TN, IT) ve kullanılan koruma düzenine göre hesaplanır. Örneğin TT sistemde kaçak akım koruma rölesiyle korunan bir devrede, topraklama direnci ile rölenin açma akımının çarpımı dokunma gerilimi sınırını (genel olarak 50 V, ıslak ve nemli yerlerde 25 V) aşmamalıdır. Ölçülen değerin tesisinize uygun olup olmadığı periyodik kontrol raporunda bu hesapla birlikte değerlendirilir. Ayrıntılar: Topraklama Ölçümü.

Standartta daha kısa bir süre belirtilmemişse yılda bir. Vinçler ve kaldırma teçhizatları ile forklift, transpalet, personel taşıyıcı ve benzeri endüstriyel araçlar bu kapsamdadır. Her periyodik kontrolde ekipman işletme kapasitesiyle, işletme kapasitesi belirlenmemişse kaldırma kapasitesiyle yük testine tabi tutulur. En geç üç yılda bir ve her önemli bakım veya onarımdan sonra ise kaldırma kapasitesine katsayı uygulanarak test yapılır; genel kural olarak statik test katsayısı elle işletilen ekipmanlarda 1,5, diğerlerinde 1,25, dinamik test katsayısı 1,1'dir. Ayrıntılar: Kaldırma ve İletme Ekipmanları.

Standartta daha kısa bir süre belirtilmemişse yılda bir. Yangın söndürme ve sprinkler sistemleri, yangın dolapları, hidrant sistemi, yangın pompaları, portatif yangın söndürücüler, kaçış yolu basınçlandırma ve duman tahliye sistemleri ile yangın algılama ve uyarı sistemleri bu kapsamdadır. Kontrolde tesisat projesi aranır; projesi olmayan tesisat için işverenin Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e uygun proje yaptırması gerekir. Ayrıntılar: Yangın Tesisatı; proje için Yangın Tesisat Projesi ve Yangın Algılama Projesi.

Yılda bir. Kontrolde tesisatın projesine uygunluğu değerlendirildiği için tesisat projesi aranır. Projesi olmayan tesisat için işverenin Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve ilgili standartlara uygun proje yaptırması gerekir. Ayrıntılar: Havalandırma Tesisatı; proje için Havalandırma Tesisatı Projesi.

Standartta daha kısa bir süre belirtilmemişse yılda bir. Endüstriyel raflar TS EN 15635, endüstriyel kapılar TS EN 13241, TS EN 12453 ve TS EN 12604 standartlarındaki kriterlere göre kontrol edilir; gerektiğinde tahribatsız muayene yöntemleri de kullanılır. Ayrıntılar: Endüstriyel Raf ve Endüstriyel Kapı; raf taşıma kapasitesi hesabı için Endüstriyel Raf Statik Analizi.

Standartta daha kısa bir süre belirtilmemişse yılda bir. Mekanik, hidrolik, pnömatik ve abkant presler ile torna, freze, taşlama, testere, delme ve giyotin makas gibi tezgâhlar ilgili TS EN standartlarındaki kriterlere göre kontrol edilir. Ayrıntılar: Makine ve Tezgâhlar.

Standartta daha kısa bir süre belirtilmemişse yılda bir. Yükleyiciler, kazıcı yükleyiciler, hidrolik kazıcılar, dozerler, damperli kamyonlar ve greyderler gibi iş makineleri TS EN 474 serisi standartlara göre kontrol edilir; muayene ve testlere ek olarak tahribatsız muayene yöntemleri de uygulanabilir. Ayrıntılar: İş Makineleri.

En kısa sürede kontrol randevusu alınmalıdır. Süre aşıldıkça hem iş kazası riski hem de denetimde uygunsuzluk tespit edilme ihtimali artar. Gecikmiş kontroller için de hizmet veriyoruz; ekipman listenizi ileterek hızlı bir planlama yapabiliriz.

Evet. Çalışma şeklinde değişiklik, kaza, doğal olay veya ekipmanın uzun süre kullanılmaması gibi durumlarda, periyot dolmamış olsa dahi ekipmanın yeniden kontrol edilmesi gerekir.

Evet. Düzenlediğimiz raporlar; ÇSGB iş müfettişi denetimleri, iş sağlığı ve güvenliği denetimleri, tedarikçi denetimleri, ruhsat denetimleri ve TSE denetimleri başta olmak üzere resmi ve özel denetimlerde kullanılabilir. Raporlar ilgili standart ve mevzuatta talep edilen içerikte düzenlenir.

Tespit edilen uygunsuzluklar teknik gerekçeleriyle birlikte raporda belirtilir. Fonksiyon testinde görevini yerine getiremeyen ekipman, kullanımı sakınca doğurduğu için majör uygunsuzluk olarak değerlendirilir ve "kullanıma uygun değildir" sonucuyla raporlanır. Gerekli düzeltici faaliyetler tamamlandıktan sonra ekipman yeniden kontrol edilir.

Saha çalışması tamamlandıktan sonra raporlar hazırlanarak işletmeye teslim edilir. Raporlarınız dijital ortamda arşivlenir; bir sonraki kontrol tarihi yaklaştığında tarafınıza hatırlatma yapılır.

Periyodik kontrolü yapılmış bir ekipmanla ilgili iş kazası meydana gelmesi durumunda olay yeri müfettişlerce incelenir. Müfettişler ekipmanın kontrol raporunu, raporun içeriğini ve kontrolü yapan kişinin yetkinliğini değerlendirir. Bu nedenle raporun eksiksiz ve doğru düzenlenmiş olması önem taşır.

İşyerinin risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenir. En yaygın olanlar gürültü, toz, aydınlatma, termal konfor, titreşim ve uçucu organik bileşik (VOC) ölçümleridir. İş Güvenliği Uzmanı veya İşyeri Hekiminin gerekli gördüğü her alanda ölçüm yapılması gerekir.

Ölçüm periyodu risk analizi sonuçlarına göre belirlenir. Ayrıca üretim sürecinde, yerleşim düzeninde veya kullanılan makinelerde değişiklik olduğunda ölçümlerin yenilenmesi gerekir.

Hayır. Ortam ölçümleri normal çalışma koşullarında yapılır. Hatta gerçek maruziyeti yansıtabilmesi için üretimin sürüyor olması tercih edilir.

Ortam ölçümü, çalışma alanındaki genel seviyeyi gösterir. Kişisel maruziyet ölçümünde ise çalışanın üzerine takılan cihazla, o kişinin vardiya boyunca maruz kaldığı gerçek değer ölçülür. Gürültü, toz ve titreşim için her ikisi de yapılabilir.

Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik'e göre 8 saatlik günlük maruziyet için üç eşik vardır: en düşük maruziyet eylem değeri 80 dB(A), en yüksek maruziyet eylem değeri 85 dB(A), maruziyet sınır değeri 87 dB(A). Ani gürültüde tepe değerleri sırasıyla 135, 137 ve 140 dB(C)'dir. Sınır değerde çalışanın kullandığı kulak koruyucunun etkisi hesaba katılır, eylem değerlerinde katılmaz. Ayrıntılar: Gürültü Ölçümü.