SIKÇA SORULAN SORULAR

Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı olarak 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında, işyerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının periyodik kontrolü zorunludur.

Sorumluluk işverene aittir. Yönetmelik gereği iş ekipmanlarının belirlenen aralıklarla kontrol ettirilmesi, kayıtların saklanması ve tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi işverenin yükümlülüğündedir. Periyodik kontrollerin eksik yapılması hâlinde doğacak iş kazalarından işveren sorumlu tutulur.

İş müfettişi denetimlerinde eksik veya süresi geçmiş periyodik kontrol raporu uygunsuzluk sayılır. 6331 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında "risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaları yapmamak" fiili nedeniyle işverene idari para cezası uygulanır. Ceza tutarı çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre değişir, her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Kontroller, ekipmanın türüne göre yetkilendirilmiş mühendis, teknik öğretmen, tekniker veya yüksek teknikerler tarafından yapılır. Örneğin kaldırma ve iletme ekipmanlarının kontrolleri makine mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından gerçekleştirilir. 17 Haziran 2021 tarihinden itibaren yalnızca kalıcı EKİPNET numarasına sahip personel periyodik kontrol yapabilmektedir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın konuya ilişkin açıklamasına göre, Bakanlıkça ilgili ekipmanlar belirlenene kadar yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında periyodik kontrol yapacak kuruluşlardan hizmet yeterliliği belgesi veya akreditasyon şartı aranmamaktadır. Belirleyici olan, kontrolü yapan personelin ilgili mevzuatta tanımlanan yetkinliğe ve EKİPNET kaydına sahip olmasıdır.

EKİPNET, İSGÜM tarafından yürütülen İş Ekipmanları Bilgi Kayıt Sistemi'dir. Periyodik kontrol yapan personel bu sisteme kayıtlıdır ve düzenlenen raporlar sistem üzerinden takip edilebilir. Kontrolü yapan kişinin EKİPNET numarası raporda yer alır.

Süreç genel olarak dört aşamadan oluşur. Önce ekipmanın genel durumu, bilgi etiketi, seri numarası ve marka-model bilgileri kayıt altına alınır; uyarı sistemleri ve acil durum butonları kontrol edilir. Ardından ekipman ilgili standarda göre yük testi, hidrostatik test veya fonksiyon testine tabi tutulur. Tespit edilen bulgular ve uygunsuzluklar değerlendirilir, son olarak rapor düzenlenerek işletmeye teslim edilir.

Sürekli çalışması gereken ekipmanlar genellikle yedekli tutulur. Bu durumda kontroller, hazırlıkların yapılmasına imkân verecek şekilde planlanır ve testler ayrı zaman dilimlerinde gerçekleştirilir. Planlama aşamasında üretim programınızı birlikte değerlendiririz.

Ekipmana ait teknik dosya, önceki muayene raporları ve varsa üretici talimatlarının hazır bulundurulması gerekir. Ayrıca ekipmanı tanıyan bir refakatçi personel bulunması önemlidir; bu kişi hem ön hazırlıkların yapılmasını sağlar hem de muayene sırasında oluşabilecek risklere doğru müdahale edebilir.

Yapılması önerilmez. Bir ekipmanın bakımını veya onarımını yapan firmanın aynı ekipmanın kontrolünü de yapması tarafsızlık ilkesiyle çelişir. Zone Muayene, muayene ettiği ekipmanların tasarımı, imalatı, satışı, montajı, bakımı veya onarımı ile ilgili hiçbir ticari faaliyette bulunmaz.

Süre; ekipman sayısına, türüne ve tesisin büyüklüğüne göre değişir. Tek bir kompresör için birkaç saat yeterliyken, çok sayıda ekipmanın bulunduğu bir tesiste çalışma birkaç güne yayılabilir. Keşif aşamasında net bir süre bilgisi paylaşırız.

Genel kural, iş ekipmanlarının yılda en az bir kez kontrol edilmesidir. Ancak ilgili standart, üretici talimatı veya yönetmelik daha kısa bir süre öngörüyorsa o süre esas alınır. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlarla belirlenmemiş ekipmanlarda, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterler geçerlidir.

Taşınabilir gaz tüpleri üç yılda bir, tehlikeli sıvıların bulunduğu tank ve depolar on yılda bir kontrol edilir. İnşaat iskeleleri ise kurulumdan sonra ilk kullanımdan önce ve her yer değişikliğinde kontrol edilmelidir. Ekipmanınızın periyodunu netleştirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

En kısa sürede kontrol randevusu alınmalıdır. Süre aşıldıkça hem iş kazası riski hem de denetimde uygunsuzluk tespit edilme ihtimali artar. Gecikmiş kontroller için de hizmet veriyoruz; ekipman listenizi ileterek hızlı bir planlama yapabiliriz.

Evet. Çalışma şeklinde değişiklik, kaza, doğal olay veya ekipmanın uzun süre kullanılmaması gibi durumlarda, periyot dolmamış olsa dahi ekipmanın yeniden kontrol edilmesi gerekir.

Evet. Düzenlediğimiz raporlar; ÇSGB iş müfettişi denetimleri, iş sağlığı ve güvenliği denetimleri, tedarikçi denetimleri, ruhsat denetimleri ve TSE denetimleri başta olmak üzere resmi ve özel denetimlerde kullanılabilir. Raporlar ilgili standart ve mevzuatta talep edilen içerikte düzenlenir.

Tespit edilen uygunsuzluklar teknik gerekçeleriyle birlikte raporda belirtilir. Fonksiyon testinde görevini yerine getiremeyen ekipman, kullanımı sakınca doğurduğu için majör uygunsuzluk olarak değerlendirilir ve "kullanıma uygun değildir" sonucuyla raporlanır. Gerekli düzeltici faaliyetler tamamlandıktan sonra ekipman yeniden kontrol edilir.

Saha çalışması tamamlandıktan sonra raporlar hazırlanarak işletmeye teslim edilir. Raporlarınız dijital ortamda arşivlenir; bir sonraki kontrol tarihi yaklaştığında tarafınıza hatırlatma yapılır.

Periyodik kontrolü yapılmış bir ekipmanla ilgili iş kazası meydana gelmesi durumunda olay yeri müfettişlerce incelenir. Müfettişler ekipmanın kontrol raporunu, raporun içeriğini ve kontrolü yapan kişinin yetkinliğini değerlendirir. Bu nedenle raporun eksiksiz ve doğru düzenlenmiş olması önem taşır.

İşyerinin risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenir. En yaygın olanlar gürültü, toz, aydınlatma, termal konfor, titreşim ve uçucu organik bileşik (VOC) ölçümleridir. İş Güvenliği Uzmanı veya İşyeri Hekiminin gerekli gördüğü her alanda ölçüm yapılması gerekir.

Ölçüm periyodu risk analizi sonuçlarına göre belirlenir. Ayrıca üretim sürecinde, yerleşim düzeninde veya kullanılan makinelerde değişiklik olduğunda ölçümlerin yenilenmesi gerekir.

Hayır. Ortam ölçümleri normal çalışma koşullarında yapılır. Hatta gerçek maruziyeti yansıtabilmesi için üretimin sürüyor olması tercih edilir.

Ortam ölçümü, çalışma alanındaki genel seviyeyi gösterir. Kişisel maruziyet ölçümünde ise çalışanın üzerine takılan cihazla, o kişinin vardiya boyunca maruz kaldığı gerçek değer ölçülür. Gürültü, toz ve titreşim için her ikisi de yapılabilir.